Politik vapur, zırhlı ve yatlar...

Bizimki gibi bir ülkede, bir “medeni cesaret” anıtı olan kalemiyle; “yazı”nın projektörlerini “dil uzattı” suçlamalarının karanlık hoparlörleri üstüne çeviren Hasan Cemal’in, son kitabına bakıyorum.
* * *
Kapakta, önü çift sırmalı bir general kasketi ve üstünde kitabın adı:
“TÜRKİYE’NİN ASKER SORUNU-EY ASKER SİYASETE KARIŞMA”
* * *
Kitapta; “Kışla”nın, Avrupa Birliği üyeliği için görüşmelerin başlama sürecine girilivermesinden nasıl ürktüğü ve bunun için de “Kıbrıs sorunu”nu çözümsüz bırakmak amacıyla neler yapıldığı, belgeleriyle açıklanarak; nihayet yargıya intikal etmiş olan “askeri darbe” tefrikalarının iç yüzü, çorap söküğü gibi sıralanıp gidiyor.
* * *
Bugün 19 Mayıs 2010, Gençlik ve Spor Bayramı.
Hasan Cemal’in kitabının kapağına bakarken, Bandırma Vapuru’nun ne olduğu takıldı aklıma.
* * *
Bugünün bayram olmasının nedeni, Gazi’nin arkadaşlarıyla Bandırma Vapuru’na binerek 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıkmış olmasıydı.
* * *
Bizim kuşak da bir zamanlar gençti. Bizler de öğrenciyken 19 Mayıs Gençlik ve Spor Bayramı’nda stadyumlardaki jimnastik gösterilerine katılır; ellerimizi yana açar, omuza koyar, yukarı kaldırırdık.
* * *
Şimdiye dek, o ünlü Bandırma Vapuru’nun ne olduğunu merak etmiş kimseye de hiç rastlamadım.
* * *
O ünlü Bandırma Vapuru, 1925’de hurdaya çıkarılmış ve parçalanmıştı.
Sonra aradan 74 yıl geçmiş, 1999’da Bandırma Vapuru’nun bir kopyası yapılmaya başlanmıştı.
* * *
Bandırma Vapuru’nun kopyası 2003 yılında bittiğinde, Samsun’da bir müze haline getirilmiş ve müzeyi de Başbakan Tayyip Bey açmıştı.
* * *
Ana muhalefet partisinde baş gösteren çatlaklık, Bursaspor’un zaferi ve Zonguldak kömür madenlerinde “grizu” patlamasıyla 550 m. derinlikte mahsur kalmış 32 maden işçisinin hayatı gündemi oluştururken; Gençlik ve Spor Bayramı ne ölçüde bir coşkuyla kutlanacak bilemiyorum.
* * *
Garson dostlarla şoför dostların da; Gazi ve arkadaşlarının 19 Mayıs 1919’da Bandırma Vapuru ile Samsun’a neden çıktığını, ne oranda merak ettiklerini de kestiremiyorum.
* * *
19 Mayıs 1919’da Gazi ve arkadaşları Bandırma Vapuru’yla Samsun’a çıkmışlardı; çünkü Türk bayrağı çekmiş 2 Alman zırhlısı “Goeben” ve “Breslau” 1915’de Odessa’yı bombardıman ederek; Enver Paşa’nın onayıyla Osmanlı Devleti’ni, “İtilaf devletleri”ne; yani Rusya’ya, İngiltere’ye, Fransa’ya, İtalya’ya, Japonya’ya ve ABD’ye karşı savaşa sokmuşlardı.
* * *
2 milyon insanın hayatına mal olan bir yenilgi sonucu, İstanbul işgal edilmişti.
* * *
Sonradan Almanlar, Odessa’yı bombardıman ettikleri zırhlıları Türkiye’ye verdiler. “Breslau”, “Midilli” oldu; “Goeben” de “Yavuz”...
* * *
Midilli battı, Yavuz da hurdaya çıkarılıp parçalandı.
Şimdi her ikisinin de birer kopyasını yapıp, müze haline getirilmiş olan Bandırma Vapuru’nun kopyasının yanına koymak gerekmez mi?
* * *
Bir de yatlar var.
1936’da 1 yıl tahtta kalmış olan İngiltere Kralı 8’inci Edward, nasıl bir yatla gelmişti İstanbul’a?
Ve kendisini Gazi, hangi yatlarla gezdirmişti Boğaz’da; “Ertuğrul” yatıyla mı, yoksa “Söğütlü” yatıyla mı?
* * *
O yatlar ne oldu?
O yatların da birer kopyasını yapıp, Bandırma Vapuru’nun kopyasının yanına koymak yerinde olmaz mı?
* * *
Savanora, büyük diplomatik uğraşlar sonucu 1938’de alındı. Onun da bugünkü durumu pek melül mahzun.
O da Samsun’daki, kopya Bandırma Vapuru’nun yanına götürülse...
* * *
19 Mayıs Gençlik ve Spor Bayramı’nın; politik vapur, zırhlı ve yatlardan siyasal bir sevda sonucu nasıl dünyaya gelmiş olduğu, çok daha somut çıkardı ortaya.
* * *
Politik zırhlıların en görkemlisi de, ABD’nin ünlü uçak gemisi “Missouri”.
Japonya, 2’nci Dünya Savaşı yenilgisi sonunda “kayıtsız şartsız teslim olduğunu” o zırhlı da imzalamıştı.
* * *
Japonya’nın ordu beslemesi de yasaklandığından; savunma harcamalarından kurtulan Japonlar, akıl ötesi bir aşama yaptılar modern teknolojide...
* * *
Zonguldak’ta bir grizu patlaması sonucu toprağın 550 m derinliğinde, diri diri gömülü kalan 32 maden işçisi; Japon mühendislerin yönettiği bir madende çalışsalar, acaba yine aynı durumda kalırlar mıydı?
* * *
Gerçi Japonların Gençlik ve Spor Bayramı yok ama, Uluslararası Uzay İstasyonu’nda astronotları var.
* * *
Hasan Cemal’in, “TÜRKİYE’NİN ASKER SORUNU” kitabı; “tatilci” dostların bile aklına takılacak ışıklı bir soru işareti çengeli...
* * *
Kitabın kapağına bakarken, 17’nci yüzyılın başındaki “30 yıl savaşları” da geliyor hatıra; bir türlü bitmeyen askeri operasyonların süresi de, 30 yıla yakın çünkü...
* * *
70 yıl önce 19 Mayıs Gençlik ve Spor Bayramı’na hazırlanırken, aklıma mı gelirdi 19 Mayıs 2010’da, başta Bandırma Vapuru olmak üzere, politik gemiler üstüne yazı yazacağım?
Bugün bayramını kutladığımız gençler arasından da kim bilir kimler, neler yazacaklar 70 yıl sonra...
* * *
Tevekkeli “politika”yı, “halka ait sorunlara, halkı karıştırmama marifetidir” diye tarif etmiyorlar...
** * *
Meğer ne kadar da marifetli adam yetişmiş bizde, insan şaşıp kalıyor...